Công ty Cho Thuê Âm Thanh Ánh Sáng Tại TPHCM

Delay Là Gì?

05 - 10 - 201849

Delay âm thanh là một trong những yếu tố chính cần phải tính toán cho mọi hệ thống ứng dụng âm thanh.

+ Đặc tính kỹ thuật này vô cùng quan trọng trong việc sử dụng đồng thời nhiều loa cho khán giả ở một khu vực hay địa điểm lớn. Đặc tính kỹ thuật này liên quan chặt chẽ tới bố cục sân khấu, vị trí đặt microphone cũng như thiết kế, bố trí loa.

Vậy, độ trễ âm thanh (sound delay) là gì?

+ Âm thanh cần 1 khoảng thời gian để lan tỏa, truyền đi trong không khí, có nghĩa là chúng ta nghe được âm thanh đó 1 khoảng thời gian sau khi nó xảy ra, hình thành. Đôi lúc chúng ta nhận ra, lúc thì không. Vậy Sound delay là khoảng thời gian từ lúc cái gì đó xảy ra và lúc ta nghe được âm thanh của nó.

Âm thanh truyền đi nhanh như thế nào?

+ Âm thanh có vận tốc 340 m/s (tương đương khoảng 1223 km/h) trong không khí. Vận tốc này phụ thuộc vào áp suất không khí, nhiệt độ và độ ẩm. Hãy cũng xem các thông tin dưới đây để có sự so sánh giữa tốc độ của chúng:

Vận tốc máy bay Boeing A380: 945 km/h

Vận tốc ánh sáng: 1080 triệu km/h

Âm thanh di chuyển khá nhanh nhưng chúng ta vẫn có thể hiểu và hình dung được vận tốc của chúng.

Tại sao sound delay là một vấn đề cho live show/event?

+ Hãy tượng tượng bạn đang đứng phía cuối của một sân bóng đá lớn. Ở phía đầu bên kia sân bóng có nhạc được phát ra từ một chiếc loa hướng về phía bạn. Không gian ở đó yên tĩnh, bạn có thể nghe thấy tiếng nhạc mặc dù nó có vẻ khá xa so với bạn, và những gì bạn nghe được là khá rõ ràng. Bây giờ, đặt thêm 1 chiếc loa khác ngay giữa sân bóng, giữa bạn với chiếc loa đầu tiên và 2 loa đều phát giống nhau. Vậy âm thanh sẽ nghe như thế nào? Bạn sẽ nghe tiếng nhạc tới 2 lần, giống như có một tiếng nhạc y chang lặp lại ngay sau tiếng nhạc kia.

+ Sự delay xấp xỉ khoảng 1/6 giây, nó sẽ khiến tiếng nhạc trở nên khó nghe hơn. Giờ chúng ta thêm 2 loa nữa ở những khoảng cách khác nhau từ loa tới bạn, bạn sẽ nghe tiếng nhạc được lặp lại 4 lần liên tiếp với khoảng cách các lần có vẻ hơi khác nhau. Do đó, âm thanh sẽ trở nên yếu hay hỗn độn, đặc biệt nếu âm thanh đó là giọng nói thì sẽ càng dễ nhận ra sự hỗn độn đó.

+ Vậy, sound delay có thể gây ra vấn đề và làm cho cả hệ thống âm thanh gần như mất tác dụng.

Tại sao ta không sử dụng chỉ một chiếc/dàn loa cực lớn?

+ Câu hỏi khá hay. Nếu ta chỉ có một chiếc/dàn loa cực lớn, có thể ta không cần thêm nhiều cái nhỏ hơn đặt ở những chỗ khác, và mọi vấn đề về delay sẽ biết mất. Nhưng vấn đề sẽ là sự bao phủ.

+ Với một chiếc/dàn loa khổng lồ đặt trên mặt đất tại một vị đầu sân bóng, hãy tưởng tượng nó sẽ cần độ phát âm thanh đủ lớn cho người đứng cuối sân bóng nghe được tốt. Vậy thì người đứng gần vị trí loa đó sẽ nghe vô cùng lớn. Những ai đứng gần đó sẽ cảm thấy khó chịu và không đánh giá cao chiếc loa siêu lớn này.

+ Thay vì vậy, ta sử dụng các loa phân phối. Nghĩa là nhiều loa sẽ được rải trong khu vưc khán giả. Khi chúng được đặt cách nhau, khán giả sẽ gần với âm thanh hơn, âm thanh không cần phải to như trên, do đó tất cả khán giả sẽ được nghe âm thanh với một âm lượng phù hợp, vừa phải.

Vậy những loa delay được sử dụng như thế nào?

+ Trở lại với ví dụ về 4 loa đặt ở sân bóng. Để khắc phục vấn đề có nhiều nguồn âm thanh vang tới bạn tại nhiều thời điểm, ta thêm delay vào mỗi loa. Nghĩa là, âm thanh phát ra từ mỗi loa có một chút trễ hơn âm thanh phát từ loa đầu tiên. Độ trễ nhiều như thế nào phụ thuộc vào độ xa từ chiếc loa đầu tiên. Ta gọi quá trình xử lý đó là “delaying back”.

+ Âm thanh sẽ được phát xuống sân theo kiểu là: âm thanh từ loa thứ nhất vừa chạm tới vị trí loa thứ 2, tiếp tục loa thứ 2 phát ra âm thanh giống vậy và như thế âm thanh này được thêm vào trường âm thanh đúng lúc để chúng đồng nhất, không lệch nhau.

+ Hiệu quả của việc này là mỗi loa gần như không thể có sự khác biệt nhiều và không thể phân biệt được sự khác nhau giữa các nguồn âm. Nó mang lại kết quả là khán giả nghe thấy âm thanh rõ ràng, đồng nhất và chính xác.

+ Trong thực tế, giải pháp này có thể được sử dụng cho các sự kiện ví dụ như trong nhà. Chúng ta có thể sử dụng một dàn loa chính lớn (loa main) và cần thêm những loa nhỏ đặt dưới khu vực sự kiện hay dưới ban công để cung cấp thêm âm thanh bao phủ các khu vực đó. Trong trường hợp này, các loa nhỏ sẽ được áp delay vào để căn chỉnh, xếp chúng khớp với âm thanh từ dàn loa main.

he thong delay - Delay Là Gì?

“Delay” trong việc thiết kế một chiếc loa

+ Audio delay cũng là một khái niệm quan trọng trong việc thiết kế một chiếc loudspeaker, mặc dù sự delay trong bản thân chiếc loa tinh vi, khó nhận ra hơn nhiều so với sự delay giữa nhiều loa với nhau.

+ Nếu những thành phần (chẳng hạn như loa trầm-woofers và loa trép-tweeters) không phát thanh cùng lúc với nhau, thì âm thanh đến tai người nghe vào những thời điểm khác nhau. Âm thanh ở tần số cao sẽ được nghe sớm hơn/ muộn hơn âm thanh ở tần số thấp. Mặc dù thời gian lệch nhau chỉ là khoảnh khắc, nhưng nó cũng đủ làm âm thanh khác thường.

+ Để khắc phục sự khác thường này, những thành phần riêng rẽ trong một hệ thống âm thanh có thể được căn chỉnh khớp thời gian (time aligned) dựa theo thành phần đầu tiên, hay được xem là thành phần xa khán giả nhất. Bằng cách này âm thanh tại tất cả các tần số đều được phát ra và đúng thời điểm để đồng nhất tránh lệch nhau. Việc căn chỉnh thời gian này được thực hiện bởi các thiết bị xử lý độ trễ âm, được xem như một phần của hệ thống xử lý tín hiệu âm thanh.

+ Rất ít người có thể nhận ra cụ thể được sự chậm trễ , lệch từ một thành phần của loa, một dải tần số nào đó. Tuy nhiên, sẽ có rất nhiều người tuy không biết vấn đề sai là gì nhưng họ có thể cảm nhận được một hệ thống đã được canh chỉnh thời gian khớp nhau (time aligned) nghe sẽ hay hơn một hệ thống chưa được canh chỉnh đúng.

+ Việc xử lý này là phổ biến trong âm thanh chuyên nghiệp và quy mô từ trung bình trở lên. Thời gian Delay có thể được sử dụng cho hệ thống 2-way, 3-way, thậm chí là 4-way.

Thời gian Delay được xử lý bằng công cụ gì?

+ Tất cả các thành phần loa mà ta sử dụng đều được kiểm soát bởi các thiết bị gọi là bộ xử lý tín hiệu số-Digital Signal Processor (DSP). Các thiết bị này có nhiều chức năng, trong đó có time delay. Nó cho phép ta khả năng canh chỉnh thời gian cho các thành phần loa riêng rẽ, cũng như toàn bộ các phần của hệ thống âm thanh.

 

Trong trường hợp ta cần canh chỉnh delay cho hệ thống nhiều microphone (ví dụ âm thanh dàn nhạc giao hưởng), thiết bị delay được ghép nối vào bàn mixer theo cách khác. Chúng ta sẽ cùng đến với chi tiết của trường hợp đó ở những bài viết khác.

Cách sử dụng bộ xử lý tín hiệu số-Digital Signal Processor để xử lý delay ra sao, hãy tiếp tục theo dõi chúng tôi ở những chủ đề tiếp theo.

Xin cảm ơn và hẹn gặp lại !

Chia sẻ thông tin

Liên hệ với chúng tôi

Nhận báo giá và tư vấn từ Hoàng Sa Việt Event

CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN HOÀNG SA VIỆT

Trụ sở chính: Số 184/20A đường Lê Đình Cần, P. Tân Tạo, Q. Bình Tân, TP.HCM

Chi nhánh Phú Quốc: Đường Nguyễn Trung Trực, Khu phố 4, Dương Đông, Phú Quốc, Kiên Giang.

Mã số thuế: 0310779837

Top